Yetişkinler için büyük bir önem taşıyan ve ne yazık ki her geçen gün artış gösteren teknoloji bağımlılığı çocuklar için de büyük tehdit oluşturmaktadır. Hayat tarzının değişmesi, çalışan anne sayısının artması, oyun kültürünün yerini sanal arkadaşlıkların ve bilgisayar oyunlarının alması teknoloji bağımlığını tetikleyen ve aynı zamanda ebeveynlerin önemle üzerinde durması gereken konulardır. Televizyon ve bilgisayarın artık ev içerisinde en ulaşılabilir teknolojik araçlar olması sebebiyle teknolojiye bağımlılık erken yaşlarda kendini göstermeye başlayan bir sorun halini almıştır. İnternetin bilgi erişimini evlere ve okullara getirmesi sebebiyle çocukların eğitimi üzerinde etkisi büyüktür, fakat internetin doğru kullanılmadığı ve bilgi erişimi yerine sadece oyun ve sosyalleşmek amacıyla kullanılan bir unsur haline gelmesi bağımlılığı tetikleyen önemli bir faktördür. Teknoloji bağımlılığı çocukların fiziksel, duygusal ve psikolojik sağlığına olumsuz etki verebilecek bir sorun haline gelebilmektedir. Teknoloji bağımlılığının çocuklarda sebep olabilecek fiziksel, psikolojik ve sosyal problemlere bakılacak olursa,
Fiziksel Etkileri
- Görme problemleri, göz bozuklukları,
- Duruş bozuklukları ve iskelet sorunları,
- Radyasyon riski,
- Hareketsizlikten kaynaklanabilecek diğer fiziksel sorunlar olarak kilo problemi, obezite örnek gösterilebilir.
Psikolojik/Sosyal Etkileri
- Uyku düzeninin değişmesi ve uykusuzluğa bağlı olarak çocuklarda görülebilen konsantrasyon eksikliği ve sinirlilik hali,
- İnternette geçirilen sürenin artmasıyla çocuğun bağımlı hale gelmesi ve aile içi iletişim problemleri,
- Tekrarlanan vücut hareketleri sergilemeye başlaması (olduğu yerde sallanma ya da parmaklarıyla oynama gibi)
- Bilgisayar, televizyon ya da oyun konsollarıyla geçirdiği sürenin fazla oluşunun sosyal hayatı etkilemesi, arkadaşlarla geçirilen zamanın kısıtlanması. Bu durum, sosyalleşmekten uzaklaşan çocuğun giderek daha içe kapanık hale gelmesini tetikleyebilme,
- Başkalarıyla iletişim kurmaktan kaçınma ve olumsuz duyguları ifade etmeyi tercih etme,
- Göz teması kurmaktan kaçınma ve ailesiyle birlikteyken sıkkın tavırlar sergileme örnek olarak gösterilebilir.
Peki Ne Yapmalıyız
- Televizyon izleme ve bilgisayarla vakit geçirme süresini kısıtlamaya özen gösterin. Bunu yaparken, televizyon ve bilgisayarın fazla kullanımının ne gibi zararları olabileceği konusunda çocuğunuzu bilgilendirin.
- İnternet ve bazı televizyon kanalları için kısıtlama getirmek adına şifrelendirin.
- Bilgisayarın ve televizyon ortak zaman geçirilen odalarda olmasına özen gösterin.
- Teknoloji bağımlısı çocukların ilerleyen dönemlerde şiddete eğilimleri önemli psikolojilk sonuçlardan bir tanesidir. Bu bağlamda çocuklara şiddete başvurmadan sorunların nasıl çözülebileceğini ve şiddete yöneldiği takdirde ne gibi sonuçlarla karşılaşabileceği konusunda bilgilendirin.
- İnternetin doğru kullanımı hakkında çevrenizdekileri de uyarın. Bu şekilde çocuğunuzun siz olmadan da kontrol edilebilmesini sağlayın.
- Çocuğunuzu sanal arkadaşlıklar hakkında bilgilendirin ve gerektiği ölçüde uyarılarda bulunun.
- Çocuğunuzla internet, bilgisayar oyunları ve televizyonda geçireceği süreyi kısıtlamak adına anlaşma yapın. Birlikte gün ve saatler belirleyin.
- Boş zamanlarını değerlendirmek için birlikte eğlenebileceğiniz ve çocukken ilginizi çeken etkinliklere yöneltin.
Görsel uyaranların etkisini azaltmak adına onu fiziksel, işitsel ve zihinsel etkinliklere yöneltebilirsiniz. Tiyatro, müzik, dans, çeşitli spor dalları gibi etkinlikler yardımcı olabilir.
